سوال:
آیا ممکن است فردی مانند من که ارتباط خوبی با ارحام خود و عموم مؤمنین ندارم، ولی با امام زمان (علیهالسلام) ارتباط خوبی داشته باشم؟ و بهطور کلی آیا میتوان گفت که راه ارتباط با امام از مسیر محبت به خانواده و عموم مؤمنین میگذرد؟
جواب:
در روایات آمده است که وقتی علی بن مهزیار بعد از بیست سفر حج خدمت امام زمان (علیهالسلام) رسید، گفتوگویی بین امام زمان (علیهالسلام) و او شکل گرفت. علی بن مهزیار اینطور بیان کردند: “بعد از ورود به خیمه امام وقتی سلام کردم، جوابی از سلام خود بهتر شنیدم.”
- امام زمان (علیهالسلام) فرمودند: «ای ابوالحسن، ما شب و روز منتظر ورودت بودیم، چرا اینقدر دیر نزد ما آمدی؟»
- عرض کردم: «آقای من! تاکنون کسی را نیافته بودم که دلیل و راهنمای من به سوی شما باشد.»
- امام زمان (علیهالسلام) فرمودند: «آیا کسی را نیافتی که تو را دلالت کند؟!» سپس انگشتان مبارک خود را به روی زمین فشردند و فرمودند: «نه، بلکه شماها اموالتان را زیاد کردید، و بر ضعیفان تکبر و فخر فروشی کرده و به آنها ستم کردید و رابطة خویشاوندی را در بین خود بریدید (صله رحم انجام ندادید). دیگر شما چه عذری دارید؟»
- گفتم: «توبه، توبه، عذر میخواهم. ببخشید، نادیده بگیرید.»
- سپس امام زمان (علیهالسلام) فرمودند: «ای پسر مهزیار، اگر نبود که بعضی از شما برای بعضی دیگر استغفار میکنید، تمام کسانی که بر روی زمین هستند نابود میشدند، به جز خواص شیعه؛ همانهایی که گفتارشان با رفتارشان یکی است.»
پس دو دلیل اصلی که باعث شد علی بن مهزیار تا آن زمان خدمت امام زمان (علیهالسلام) نرسد، نخست بیتوجهی مؤمنین به یکدیگر، مخصوصاً آنها که از مال زیادی برخوردارند و در ازای توان مالیای که خداوند به آنها داده است نه تنها دستگیر ضعیفان نیستند، بلکه در مقابل آنها تکبر میکنند؛ و دوم بیاهمیتی به فامیل و صله رحم بود.
اما صله رحم مراتب دارد:
اولین مرتبه صله رحم، رسیدگی مالی به ضعیفان فامیل است. صله رحم این نیست که زود به زود به منزلشان برویم و ناهار و شام بخوریم، چون با این کار نه تنها صله رحم نکردهایم، بلکه به آنها ضربه مالی نیز زدهایم. دومین مرتبه صله رحم رسیدگی فکری است؛ مثلاً ممکن است فامیلی احتیاج مالی نداشته باشد، ولی نیاز به کمک در امور اداری یا قضائی داشته باشد تا مظلوم واقع نشود. سومین مرتبه صله رحم، رسیدگی فرهنگی و دینی است. اگر فامیلی مشکل مالی ندارد و گرفتاری فکری هم ندارد، ولی در امور دینی بیاطلاع است، باید به او رسیدگی کرد؛ یعنی با ارتباط با او، کمکم او را با مسائل دینی آشنا کرد. البته واضح است که تا دو مرتبه اول رعایت نشود، مرتبه سوم اثری نخواهد داشت. حال اگر فامیلی هیچکدام از این مشکلات را نداشت، آنگاه رفتن به منزل او یا دعوت او به مهمانی هم صله رحم محسوب میشود.
نکته: اگر فامیل انسان دچار معایبی است که ارتباط با او سبب فساد در زندگی میشود، باید ارتباط حضوری را قطع کرده و دورادور رسیدگی کرد. مثلاً اگر ارتباط با آنها سبب میشود که من گناه کنم، چون خانواده آنها در حضور من حجاب نمیکنند یا فرزندانم از آنها تاثیر میپذیرند و مثلاً بیحجاب یا بینماز میشوند و یا مانند این امور.
