مسئله عرف در حجاب

سوال: در جامعه کنونی، با توجه به بی‌حجابی‌ها و پوشش‌های نامناسبی که در جامعه فراوان شده است، آیا یک خانم چادری که روسری‌های رنگی می‌پوشد (نه رنگ‌های جیغ، بلکه رنگ‌های تیره)، مرتکب گناه می‌شود؟ آیا این مسئله باعث می‌شود که جوانان به گناه بیفتند؟ چون دوره حاضر با دوران گذشته تفاوت زیادی دارد و پوشش‌ها بسیار بازتر شده است.

جواب: حجاب زن بر سه اصل استوار است:

۱. پیدا نبودن هیچ قسمت از بدن به غیر از وجه و کفین که وجه به اندازه‌ی شستن واجب صورت مجاز است و کفین یعنی دست‌ها تا مچ، البته بشرطی که وجه و کفین آرایش و زینت نداشته باشند. البته اگر زنی می‌داند که با وجود عدم آرایش، مرد نامحرم به قصد ریبه (لذت جویی) به او نگاه می‌کند، باید وجه و کفین را هم بپوشاند.

۲. پوشش نباید به گونه‌ای باشد که حکایت از اندام زن داشته باشد؛ مانند پوشش‌های چسبان که کاملاً شکل بدن را مشخص می‌کنند.

۳. جلب توجه نکردن پوشش؛ یعنی از رنگ یا پارچه‌ای استفاده نشود که باعث جلب توجه نامحرم از لحاظ زیبایی شود.

توجه: ملاک جلب توجه، عرف است؛ یعنی اگر عرف می‌گوید این رنگ یا پوشش چون زیباست و باعث جلب توجه نامحرم می‌شود، پس حرام است.

نکته: برخی می‌گویند: اگر فلان رنگ در جامعه عرف شود، پس اشکالی ندارد. این سخن اشتباه است، زیرا اگر منکری در عرف رواج یابد، دلیل حلال شدن آن نیست. بلکه آنچه که عرف را تعیین می‌کند، این است که آیا این رنگ یا پوشش از لحاظ زیبایی جلب توجه می‌کند یا خیر. پس اگر رنگی یا پوششی را عرف بگوید جلب توجه می‌کند، ولی در عرف جامعه همه این رنگ را در حجاب استفاده می‌کنند، دلیل حلال بودن آن نیست. بلکه این منکری است که رواج پیدا کرده است.

این مطلب را برای توضیح اضافه می‌کنم که: اگر در جامعه حجاب بازتر شده، در واقع منکری رواج پیدا کرده است و این عرف شرعی محسوب نمی‌شود.

باید از خودمان بپرسیم: اگر بعد از مدتی حجاب بازتر از این و باز هم بازتر شد، آیا همه‌ی آن‌ها عرف است و ما باید همه را بپذیریم؟ پس به مطلبی که موجب می‌شود ملاک عرف باشد و در بالا توضیح دادیم، توجه کنید.