سوال:
لطفا اطلاعاتی دربارهی «بُراق»، همان موجودی که میگویند پیامبر را به معراج برد، ارائه دهید؟
اصلاً چنین چیزی صحت دارد؟
پاسخ:
در روایات، «بُراق» به مرکبی اشاره دارد که رسول خدا (صلیاللهعلیهوآلهوسلّم) سوار بر آن به آسمان عروج کردهاند.
در برخی روایات، براق به موجودی شبیه اسب توصیف شده که دو بال داشته است؛ زیرا پیامبران به اندازهی فهم و درک مردم با آنان سخن میگفتند و برای بیان مسائل معنوی و ملکوتی، از قالبهای تمثیلی استفاده میکردند تا مردم بهتر بتوانند این مفاهیم را تصور کنند.
اما در حقیقت، براق فرشتهای است که به این شکل ظاهر شده تا پیامبر (صلیاللهعلیهوآلهوسلّم) را به آسمان ببرد (زیرا فرشتگان میتوانند به هر شکلی درآیند) و این فرشته مقام والایی در عالم ملکوت دارد.
حال دقت کنید:
در بخشی از ماجرای معراج آمده است که از عرق پیامبر (صلیاللهعلیهوآلهوسلّم)، گُلی در عالم روییده شد و همچنین از عرق جبرئیل (علیهالسلام) گلی دیگر و از عرق براق نیز گلی دیگر روییده شدهاست. این موضوع نشاندهندهی مقام بلند براق است.
در روایتی دیگر، براق از جبرئیل درخواست کرده است که در قیامت نیز مرکب پیامبر (صلیاللهعلیهوآلهوسلّم) باشد.
همچنین در روایتی وارد شده که حضرت ابراهیم (علیهالسلام) نیز بر براق سوار شدهاند.
پس این فرشته قدرت دارد هر کسی را که به مقام عروج به سمت آسمان رسیده باشد، بالا ببرد تا حقایق عالم را مشاهده کند.
خداوند در قرآن دربارهی حضرت ابراهیم (علیهالسلام) میفرماید:
«وَکَذَٰلِکَ نُرِی إِبْرَاهِیمَ مَلَکُوتَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ»
یعنی: «و اینگونه، ملکوت (باطن) آسمانها و زمین را به ابراهیم نشان دادیم.»
در برخی روایات آمده است که پیامبر (صلیاللهعلیهوآلهوسلّم) بر بال راست جبرئیل نشسته بود.
در روایاتی دیگر ذکر شده که پیامبر بر تختی نشسته بود.
و در روایتی دیگر آمده که پیامبر سوار بر «رَفْرَف» شده بود (نوعی قالیچه).
همچنین در روایتی دیگر بیان شده که پیامبر وارد رودی از نور شد و آن رود او را به بالا برد.
تمام این روایات به نیرویی اشاره دارند که رسول خدا (صلیاللهعلیهوآلهوسلّم) را به سمت آسمان بالا برده است.
اهلبیت (علیهمالسلام) برای هر فردی به اندازهی فهم و درک او مثالهایی بیان کردهاند؛ چنانکه پیامبر (صلیاللهعلیهوآلهوسلّم) فرمودند:
«إِنَّا مَعْشَرَ الْأَنْبِیَاءِ نُکَلِّمُ النَّاسَ عَلَی قَدْرِ عُقُولِهِمْ.»
یعنی: «ما گروه پیامبران با مردم به اندازهی عقلشان سخن میگوییم.»
