در روایت است که خداوند در روز قیامت، مبغضان اهلبیت (علیهمالسلام) را فدای محبّان گناهکار ایشان میکند تا آنان وارد بهشت شوند. این مسئله به چه معناست؟ چگونه با عدالت خداوند سازگار است؟
متن روایت:
تفسیر الإمام (علیهالسلام): قَالَ: قَالَ النَّبِیُّ (صَلَّیاللهُعَلَیْهِوَآلِهِ) لِعَلِیٍّ (عَلَیْهِالسَّلَامُ):
إِنَّ اللَّهَ یَعْلَمُ مِنَ الْحِسَابِ مَا لَا یَبْلُغُهُ عُقُولُ الْخَلَائِقِ. إِنَّهُ یَضْرِبُ أَلْفًا وَسَبْعَمِائَةٍ فِی أَلْفٍ وَسَبْعِمِائَةٍ، ثُمَّ مَا ارْتَفَعَ مِنْ ذَلِکَ فِی مِثْلِهِ، إِلَی أَنْ یَفْعَلَ ذَلِکَ أَلْفَ مَرَّةٍ، ثُمَّ آخِرُ مَا یَرْتَفِعُ مِنْ ذَلِکَ عَدَدُ مَا یَهَبُهُ اللَّهُ لَکَ فِی الْجَنَّةِ مِنَ الْقُصُورِ.
وَسَاقَ الْحَدِیثَ إِلَی أَنْ قَالَ:
وَ هَذَا الْعَدَدُ هُوَ عَدَدُ مَنْ یُدْخِلُهُمُ الْجَنَّةَ وَیَرْضَی عَنْهُمْ لِمَحَبَّتِهِمْ لَکَ، وَ أَضْعَافُ هَذَا الْعَدَدِ مَنْ یُدْخِلُهُمُ النَّارَ مِنَ الشَّیَاطِینِ مِنَ الْجِنِّ وَالْإِنْسِ بِبُغْضِهِمْ لَکَ، وَوَقِیعَتِهِمْ فِیکَ، وَتَنْقِیصِهِمْ إِیَّاکَ.
وَ سَاقَهُ إِلَی أَنْ قَالَ:
یُنَادِی مُنَادٍ یَوْمَ الْقِیَامَةِ: أَیْنَ مُحِبُّو عَلِیِّ بْنِ أَبِی طَالِبٍ (عَلَیْهِمَا السَّلَامُ)؟
فَیَقُومُ قَوْمٌ مِنَ الصَّالِحِینَ، فَیُقَالُ لَهُمْ: خُذُوا بِأَیْدِی مَنْ شِئْتُمْ فِی عَرَصَاتِ الْقِیَامَةِ فَأَدْخِلُوهُمُ الْجَنَّةَ. فَأَقَلُّ رَجُلٍ مِنْهُمْ یَنْجُو بِشَفَاعَتِهِ مِنْ أَهْلِ تِلْکَ الْعَرَصَاتِ أَلْفُ أَلْفِ رَجُلٍ.
ثُمَّ یُنَادِی مُنَادٍ: أَیْنَ الْبَقِیَّةُ مِنْ مُحِبِّی عَلِیِّ بْنِ أَبِی طَالِبٍ (عَلَیْهِمَا السَّلَامُ)؟
فَیَقُومُ قَوْمٌ مُقْتَصِدُونَ، فَیُقَالُ لَهُمْ: تَمَنَّوْا عَلَی اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ مَا شِئْتُمْ. فَیَتَمَنَّوْنَ، فَیَفْعَلُ بِکُلِّ وَاحِدٍ مِنْهُمْ مَا تَمَنَّی، ثُمَّ یُضَاعَفُ لَهُ مِائَةُ أَلْفِ ضِعْفٍ.
ثُمَّ یُنَادِی مُنَادٍ: أَیْنَ الْبَقِیَّةُ مِنْ مُحِبِّی عَلِیِّ بْنِ أَبِی طَالِبٍ (عَلَیْهِمَا السَّلَامُ)؟
فَیَقُومُ قَوْمٌ ظَالِمُونَ لِأَنْفُسِهِمْ مُعْتَدُونَ عَلَیْهَا، فَیُقَالُ: أَیْنَ الْمُبْغِضُونَ لِعَلِیِّ بْنِ أَبِی طَالِبٍ (عَلَیْهِمَا السَّلَامُ)؟
فَیُؤْتَی بِهِمْ جَمٌّ غَفِیرٌ وَعَدَدٌ عَظِیمٌ کَثِیرٌ، فَیُقَالُ: أَ لَا نَجْعَلُ کُلَّ أَلْفٍ مِنْ هَؤُلَاءِ فِدَاءً لِوَاحِدٍ مِنْ مُحِبِّی عَلِیِّ بْنِ أَبِی طَالِبٍ (عَلَیْهِمَا السَّلَامُ) لِیَدْخُلُوا الْجَنَّةَ؟ فَیُنَجِّی اللَّهُ (عَزَّ وَجَلَّ) مُحِبِّیکَ، وَیَجْعَلُ أَعْدَاءَهُمْ فِدَاءَهُمْ.
ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ (صَلَّیاللهُعَلَیْهِوَآلِهِ):
هَذَا الْأَفْضَلُ الْأَکْرَمُ؛ مُحِبُّهُ مُحِبُّ اللَّهِ وَمُحِبُّ رَسُولِهِ، وَمُبْغِضُهُ مُبْغِضُ اللَّهِ وَمُبْغِضُ رَسُولِهِ.
پاسخ در قالب تحلیل و توضیح:
هر گناهی کفاره یا همان فدیه دارد. از امیرالمؤمنین (علیهالسلام) روایت شده است که خداوند مؤمن را در دنیا به عذاب گناهش گرفتار میکند و کافر را در آخرت.
از اینگونه روایات فهمیده میشود که گناهکاران، اعم از مؤمن و کافر، باید کفارهی گناه خود را بدهند.
به عنوان مثال، در امور دنیایی، گاهی شخصی مرتکب خطایی میشود، اما فردی که شاهد این خطا بوده، میگوید: علت این خطای او دیگری است که او را به اشتباه انداخته و موجب خطای او شده است؛ پس در واقع، او باید مجازات شود.
همچنین، خداوند که در حساب بسیار دقیق است، با این حکم عملاً میفرماید: اگر مبغضان امیرالمؤمنین (علیهالسلام) مسیر گمراهی، انحراف و جدا کردن ولیّ زمان از مسند حکومت را باز نمیکردند، محبّان امیرالمؤمنین (علیهالسلام) مرتکب گناه نمیشدند. پس در واقع، آنان باید وارد جهنم شوند، نه محبّان اهلبیت (علیهمالسلام).
اما آنچه مهم است، یادآوری این نکته است که پایان حسابرسی قیامت برای محبّان اهلبیت (علیهمالسلام) به این شکل خواهد بود، اما گناهکاران پنجاه هزار سال در صحرای محشر منتظر این لحظه خواهند بود، در حالی که:
- آفتاب، مغز سر آنان را میجوشاند.
- زمین، مانند سرب گداخته است.
- گرسنه و تشنهاند.
پس کسی به بهانهی شفاعت، جرأت گناه پیدا نکند!
