سوال: عالم ذر در کجا بود؟ آیا در عالم ذر خودمان والدینمان را انتخاب کردیم؟
جواب: روایات پیرامون عالم ذر بسیار است و بیشتر بهصورت رمز و اشاره بیان شده است. در اینجا چند نمونه از آن را مطرح میکنیم:
الف) امام صادق (علیهالسلام) فرمودند: برخی از مردم قریش به رسول خدا (صلیاللهعلیهوآله) عرض کردند: چرا مقام شما از پیامبران دیگر بیشتر است، در حالی که شما در آخر و پایان آنها مبعوث شدید؟ پیامبر در جوابشان فرمود: من نخستین کسی بودم که به پروردگارم ایمان آوردم و نخستین کسی بودم که پاسخ گفتم، زمانی که خدا از پیامبران پیمان گرفت و آنها را بر خودشان گواه ساخت که مگر من پروردگار شما نیستم؟ (اشاره به آیه «أَلَسْتُ بِرَبِّکُمْ قَالُوا بَلَى») در آنجا من نخستین پیغمبری بودم که گفتم: بلی، پس من در اقرار به خداوند (عز و جل) بر آنها پیشی گرفتم.
حضرت امام صادق (علیهالسلام) فرمودند: خداوند متعال در عالم ذر از تمامی مردم عهد و میثاق گرفت، در حالی که همگی آنها اشباح بودند (مانند سایه)، و هرکدام از ارواح مردم که در آن روز با یکدیگر آشنا شدند و الفت پیدا کردند، در دنیا هم با یکدیگر آشنا هستند (و قلبهای آنها به همدیگر مایل میشود و محبت و دوستی بین آنها پدید میآید) و هر یک از آنها که آشنا نشدند، در دنیا هم آشنا نخواهند بود.
راوی گوید: عرض کردم: بلی، ما هم چنین میگوییم. حضرت فرمودند: آری، حقیقت امر همین است، زیرا خداوند عهد و میثاق از تمامی مردم گرفت “بر اقرار به توحید و نبوت محمد مصطفی (صلیاللهعلیهوآلهوسلّم) و ولایت و امامت علی و ائمه (علیهمالسلام)” و آنها ارواح و اشباح بودند. چنانکه میفرماید:
وَإِذْ أَخَذَ رَبُّكَ مِنْ بَنِي آدَمَ مِنْ ظُهُورِهِمْ ذُرِّيَّتَهُمْ وَأَشْهَدَهُمْ عَلَىٰ أَنفُسِهِمْ
(و یادآورید هنگامی که پروردگارت از پشت بنیآدم نسلشان را برگزید و آنها را بر خودشان گواه ساخت.)
پس هر کسی در آن روز با دیگری انس و الفت گرفت، در این دنیا نیز با او مأنوس و الفت دارد، و هر کس الفت با دیگری نگرفت، در دنیا نیز الفتی نخواهد داشت.
ب) در روایت است که یکی از اصحاب نقل میکند که: روزی در خدمت حضرت امام صادق (علیهالسلام) بودیم و در بین سخنان، اسم یکی از صحابه برده شد و گفتیم او خونگرم است و در او، حدّت و تندمزاجی و غضب (و غیرت) است. حضرت فرمودند: یکی از علامتهای مؤمن حدّت و غضب (و غیرت) است (که هرگاه دید کسی مرتکب گناه میشود یا در عبادت الهی سستی و کوتاهی میکند، ناراحت میگردد و غضب مینماید).
عرض کردیم: در تمام صحابهمان (شیعیان) غضب و حدّت هست.
حضرت فرمودند: علتش این است که خداوند متعال در عالم ذر امر فرمود به اصحاب یمین که شما نیز در میان ایشان بودید: بروید در آتش (که برای اتمام حجت و امتحان شما مشتعل فرموده بود) و همه داخل شدید و از حرارت آتش اضطرابی در شما پدید آمد و تندی مزاج و غضب شماها بهواسطه حرارت آن آتش است.
و امر فرمود به مخالفین (که اصحاب شمال باشند) که داخل همان آتش بشوند، ولی آنها سرپیچی نمودند و اطاعت نکردند و داخل نشدند. از این رو، خون سرد هستند و باکی ندارند که خود گناه کنند یا دیگران را در حال گناه و معصیت ببینند.
نتیجه:
از این روایات و مشابه آنها معلوم میشود که با آنچه که در عالم ذر انجام دادیم، مقدرات این عالم خود را رقم زدهایم. لازم به ذکر است که شروع تقدیرات این عالم از عالم ذر است اما، میتوان این تقدیرات را تغییر داد.
