سوال:
اگر قائل باشیم که معصوم به همهی اتفاقات از آغاز تا انجام آگاهی دارد و علم کتاب نزد اوست، پس واقعهی لیلةالمبیت نمیتواند برای حضرت علی (علیهالسلام) فضیلتی محسوب شود.
و اگر ایشان نمیدانستند که جان سالم به در خواهند برد، آیا این مسئله با اصل آگاهی معصوم بر همهی اتفاقات منافات ندارد؟
پاسخ:
معصوم بر همهی اتفاقات علم دارد و به همین دلیل تکلیف او سنگینتر است.
برای مثال، در برخی از روایات آمده است که امیرالمؤمنین (علیهالسلام) در شب لیلةالمبیت دچار زخمهایی شد.
طبیعتاً کسی که میداند قرار است زخمی شود، اما همچنان برای حفظ جان پیامبر اکرم (صلیاللهعلیهوآله) پایداری میکند، یقیناً مقامی والاتر دارد نسبت به کسی که بیاطلاع است و امید به سلامت دارد.
همچنین، رسول خدا (صلیاللهعلیهوآله) و امیرالمؤمنین (علیهالسلام) میدانستند که پس از رحلت پیامبر (صلیاللهعلیهوآله)، با حضرت فاطمهی زهرا (سلاماللهعلیها) چگونه رفتار خواهند کرد، اما این علم را ظاهر نمیکردند و تا زمانی که قاتلان آن حضرت مرتکب گناه نشده بودند، با آنان مدارا مینمودند.
این صبر، بسیار عظیمتر است از صبر کسی که از پیش خبر ندارد.
همینطور، رفتار امیرالمؤمنین (علیهالسلام) با ابن ملجم و دیگر حوادث مشابه، نمونهای از این صبر و آگاهی است.
و اگر این فضیلت نبود، خداوند در شأن امیرالمؤمنین (علیهالسلام) در لیلةالمبیت آیهای مستقل نازل نمیکرد؛ آیهای که هم شیعه و هم اهل سنت به آن اقرار دارند:
﴿وَمِنَ ٱلنَّاسِ مَن يَشْرِى نَفْسَهُ ٱبْتِغَآءَ مَرْضَاتِ ٱللَّهِ ۗ وَٱللَّهُ رَءُوفٌۢ بِٱلْعِبَادِ﴾
(سورهی بقره، آیهی ۲۰۷)
و از مردم کسی است که جان خود را برای خشنودی خداوند میفروشد، و خداوند به بندگان مهربان است.