سعد بن عبدالله قمی در روایتی طویل نقل میکند که: با احمد بن اسحاق در سامرا خدمت امام حسن عسکری (علیهالسلام) مشرف شدیم. من از امام اجازه خواستم که سوالاتی از حضرتش بپرسم. حضرت به فرزندی که روی ران پای راستش نشسته بود اشاره نمود و فرمود: «از نور چشمم بپرس» (او حضرت ولی عصر (علیهالسلام) بود).
در این هنگام آن فرزند رو به من نموده و فرمود: «هر چه میخواهی بپرس.» سعد بن عبدالله قمی مسائلی را از حضرت ولی عصر (علیهالسلام) که در آن زمان حدود سه یا چهار سال سن مبارکش بود، پرسید؛ از جمله سوالاتی که پرسید این بود: «ای پسر رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم)، به من خبر بده از تأویل کهیعص؟»
امام عصر (علیهالسلام) فرمودند: «این حروفی است از اخبار غیب که خداوند بنده خود زکریا (علیهالسلام) را از آن آگاه نمود و (پیامبرش) محمد (صلی الله علیه و آله و سلم) را از آن آگاه نمود و آن این است که:
حضرت زکریا (علیهالسلام) از خدا خواست که نامهای مقدسه را بیاموزد. پس جبرئیل به او آموخت. زکریا (علیهالسلام) هر گاه نام محمد، علی، فاطمه و حسن (علیهمالسلام) را متذکر میشد، از غم رها شده شاد میگردید و ناراحتی و اندوهش برطرف میشد، ولی هر وقت به نام حسین (علیهالسلام) میرسید، بغض گلوگیرش میشد و اشکش جاری میگشت و غم و اندوه بر او وارد میشد.
تا اینکه روزی به خداوند عرض کرد: «خدایا، چه شده است که چون نام چهار نفر از آنان را یاد میکنم غم از دلم بیرون میرود و چون نام حسین (علیهالسلام) را میگویم، اشک از چشمم جاری میشود و بیاختیار ناله از دلم بیرون میآید؟»
پس خدای تعالی او را خبر داد از قصه او (امام حسین (علیهالسلام)) به کلمه کهیعص که: کاف اسم کربلاست و هاء هلاک عترت پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) و یاء یزید که ظالم بر حسین (علیهالسلام) است و عین عطش (تشنگی) اوست و صاد صبر اوست.
وقتی حضرت زکریا این را شنید، تا سه روز از مسجد خود بیرون نیامد و اجازه نداد کسی هم بر او وارد شود و به گریه و ناله و فریاد روی آورد و با خدا اینچنین سخن میگفت: «آیا گرفتار میکنی بهترین مخلوقاتت را به مصیبت بزرگ فرزندش؟ خدایا، آیا چنین مصیبتی را بر آستان او نازل میکنی؟ خدایا، آیا بر علی و فاطمه (علیهماالسلام) لباس این مصیبت بزرگ را میپوشانی؟ خدایا، آیا این بلای بزرگ را بر آن دو وارد مینمایی؟»
پس از آن عرض کرد: «خدایا، در سن پیری به من فرزندی روزی فرما که چشمم به آن روشن گردد و او را وارث و وصی قرار ده. پس جایگاه او را در نزد من جایگاه حسین (علیهالسلام) قرار ده. پس وقتی او را به من ارزانی داشتی، مرا به حبّ او دچار نما. پس از آن مرا به مصیبت و غم او دچار کن، چنانچه محمد (صلی الله علیه و آله و سلم) را به مصیبت و غم فرزندش دچار میکنی.»
پس خداوند حضرت یحیی (علیهالسلام) را به او روزی فرمود و او را به واسطه او مصیبتزده نمود و دوره حمل او شش ماه بود و حمل حسین (علیهالسلام) هم اینچنین بود.
منابع:
کمال الدین و اتمام الحجه، ج ۲، ص ۴۶۱
دلائل الامامه، ص ۵۱۴
مناقب آل ابی طالب (علیهمالسلام) (ابن شهرآشوب)، ج ۴، ص ۸۴
الاحتجاج علی اهل اللجاج (طبری)، ج ۲، ص ۴۶۴
منتخب الانوار المضیعه فی ذکر قائم الحجه (علیهالسلام)، ص ۱۵۳
ارشاد القلوب الی الثواب (دیلمی)، ج ۲، ص ۴۲۲
تأویل الایات الظاهره فی فضائل العتره الطاهره (علیهمالسلام)، ص ۲۹۳
تفسیر صافی، ج ۳، ص ۲۷۲
البرهان فی تفسیر القرآن، ج ۳، ص ۶۹۸
حلیه الابرار فی احوال محمد و آله الاطهار (علیهمالسلام)، ج ۶، ص ۲۲۰
مدینه المعاجز الائمه الثنی عشر، ج ۸، ص ۵۷
بحار الانوار (چاپ بیروت)، ج ۱۴، ص ۱۷۸ و ج ۴۴، ص ۲۲۳ و ج ۵۲، ص ۸۴
النور المبین فی قصص الانبیاء و المرسلین (جزایری)، ص ۳۹۸
ریاض الابرار فی مناقب ائمه الاطهار (علیهمالسلام)، ج ۱، ص ۱۶۶ و ج ۳، ص ۱۱۲
تفسیر نور الثقلین، ج ۳، ص ۳۲۰
تفسیر کنز الدقائق و بحر الغرائب، ج ۸، ص ۱۹۱
عوالم العلوم، ج ۱۷، ص ۱۰۸
الزام الناصب فی اثبات حجه الغائب، ج ۱، ص ۳۱۵
تفسیر الاصفی (فیض کاشانی)، ج ۲، ص ۷۳۴
تفسیر صافی (فیض کاشانی)، ج ۳، ص ۲۷۲
تفسیر مقتنیات الدرر (میر سید علی حائری طهرانی)، ج ۷، ص ۲
معجم موضوعی احادیث امام مهدی (علیهالسلام) (شیخ علی کورانی)، ص ۸۲۵
موسوعه شهادت معصومین (جنه الحدیث معهد باقر العلوم)، ج ۲، ص ۴۰۸
مکیال المکارم (میرزا محمد تقی اصفهانی)، ج ۱، ص ۲۸
المجالس الفاخره فی مصائب عتره الطاهره (سید شرف الدین)، ص ۱۱۳
اسرار الفاطمیه (شیخ محمد فاضل مسعودی)، ص ۱۷۱
المجالس العاشوریه فی ماتم الحسینیه (شیخ عبد الله ابن حاج حسن آل درویش)، ص ۲۳۰
شجره طوبی (شیخ محمد مهدی حائری)، ج ۲، ص ۴۰۴
مستدرک سفینه البحار (شیخ علی نمازی)، ج ۹، ص ۲۰۶
موسوعه احادیث اهل بیت (علیهمالسلام) (شیخ هادی نجفی)، ج ۷، ص ۵۹