سوال:
چه کارهایی به عنوان صدقه محسوب میشود؟
آیا صدقه تنها به امور مالی محدود میشود؟ اگر چنین است، خرج کردن مال در چه مواردی صدقه محسوب میشود؟
جواب:
انواع صدقه:
صدقه به شش دسته تقسیم میشود:
- صدقهی مالی
- صدقهی عملی
- صدقهی عقلی
- صدقهی آبرویی
- صدقهی علمی
- صدقهی زبانی
صدقهی مالی:
صدقهی مالی به معنای بخشیدن پول یا اموال به نیازمندان است. قرآن کریم در این زمینه میفرماید:
وَالَّذِينَ فِي أَمْوَالِهِمْ حَقٌّ مَّعْلُومٌ، لِّلسَّائِلِ وَالْمَحْرُومِ
«و همانان که در اموالشان حقی معلوم است برای سائل و محروم.» (سوره المعارج، آیات ۲۴ و ۲۵)
صدقهی عملی:
طبق روایات، بسیاری از کارها صدقه محسوب میشوند.
برای نمونه:
- نگاه با محبت به چهرهی پدر و مادر یا اعضای خانواده صدقه محسوب میشود.
- افرادی که خودشان صدقه نمیدهند اما در رساندن صدقه به نیازمندان تلاش میکنند نیز کارشان صدقه محسوب میشود.
صدقهی عقلی:
پیامبر اکرم (ص) فرمودند:
«صدقه بدهید بر برادرانتان با علمی که او را راهنمایی کند و رأی و نظری که او را استوار سازد و امورش را اصلاح نماید.»
صدقهی علمی:
رسول خدا (ص) فرمودند:
«از صدقه این است که آدمی علم را به مردم تعلیم دهد.»
همچنین فرمودند:
«زکات علم، یاد دادن آن است به کسی که نمیداند.»
صدقهی زبانی:
از رسول خدا (ص) نقل شده که فرمودند:
«با فضیلتترین صدقه، صدقهی زبان است.»
عرض کردند: یا رسولالله! صدقهی زبان چیست؟
فرمودند:
«شفاعتی که به واسطهی آن اسیری آزاد شود، از ریختن خونی جلوگیری گردد، به برادر خویش خیری رساند و بدی و ناخوشایندی را از او دفع نماید.»
تقدیم صدقه به نیازمندان:
در مورد کمک به نیازمندان، اولویت با اعضای خانواده است. اگر در میان خانواده نیازمندی وجود نداشت، به آشنایان و هممحلیها و در صورت نبودن آنان، به نیازمندان شهر کمک کنند.
