پرسش:
با توجه به کمبارشی بیسابقه در کشور و اینکه کشورهای همسایه بارشهای فراوانی داشتهاند، این پرسش مطرح شد: چرا در کشور ما که اینهمه برای ایام محرم و فاطمیه عزاداری شده است، اما بارشها بسیار کم بود؟ در حالی که کشورهای همسایه که مقید به این مناسبتها نیستند، از رحمت الهی بهرهمند شدهاند؟
پاسخ:
امیرالمؤمنین (علیهالسلام) میفرمایند:
«إنّ اللَّهَ عَزَّوَجَلَّ جَعَلَ عُقُوبَةَ الذُّنُوبِ فِی الدُّنْيَا لِلْمُؤْمِنِينَ وَ فِی الآخِرَةِ لِلْكَافِرِينَ.»
(خداوند مجازات گناهان مؤمنین را در دنیا قرار داده و مجازات کافران را به آخرت موکول کرده است.)
پیامبر اکرم (صلیاللهعلیهوآله) نیز میفرمایند:
«الدُّنْيَا سِجْنُ الْمُؤْمِنِ وَ جَنَّةُ الْكَافِرِ.»
(دنیا زندان مؤمن و بهشت کافر است.)
در کشوری مانند ایران که تشیع و محبت اهل بیت (علیهمالسلام) فراگیر است و شمار مؤمنان بسیار زیاد است، وقتی گناه در جامعه فراگیر شود، بلایای عمومی نیز افزایش مییابد.
امام صادق (علیهالسلام) میفرمایند:
«إِنَّ اللَّهَ يَخُصُّ أَوْلِيَاءَهُ بِالْمَصَائِبِ لِيَأْجُرَهُمْ عَلَيْهَا مِنْ غَيْرِ ذَنْبٍ.»
(تفسیر منسوب به امام حسن عسکری (علیهالسلام)، ۱۴۰۹ ق: ص ۶۳۱)
خداوند مصیبتها را به اولیای خود اختصاص میدهد تا آنان را که گناه نکردهاند، پاداش دهد.
امیرالمؤمنین (علیهالسلام) نیز میفرمایند:
«تَوَقَّوُا الذُّنُوبَ، فَمَا مِنْ بَلِيَّةٍ وَ لَا نَقْصِ رِزْقٍ إِلَّا بِذَنْبٍ حَتَّى الْخَدْشِ وَ الْكَبْوَةِ وَ الْمُصِيبَةِ.»
(مجلسی، ۱۴۰۳ق: ج ۷۰، ص ۳۵۰)
از گناهان بپرهیزید که هیچ بلا و کمبود روزیای نیست مگر بهخاطر گناهی؛ حتی خراشی که بر بدن وارد میشود، لغزیدن و زمین خوردن و مصیبتی که بر روح و پیکرتان وارد میگردد.
امام صادق (علیهالسلام) نیز میفرمایند:
«أَمَا إِنَّهُ لَيْسَ مِنْ عِرْقٍ يَضْرِبُ، وَلَا نَكْبَةٍ، وَلَا صُدَاعٍ، وَلَا مَرَضٍ إِلَّا بِذَنْبٍ.»
(کلینی، ۱۳۸۸ش: ج ۲، ص ۲۶۸)
آگاه باشید اگر رگی در بدن انسان به ضربان بیفتد، یا پای او به سنگ بخورد، یا دچار سردرد شود، یا مریض شود، همه اینها بهخاطر گناهی است که مرتکب شده است.
در حدیثی از امام صادق (علیهالسلام) آمده است:
«إِنَّ اللَّهَ تَعَالَى إِذَا غَضِبَ عَلَى أُمَّةٍ، ثُمَّ لَمْ يُنْزِلْ بِهَا الْعَذَابَ، أَغْلَى أَسْعَارَهَا، وَقَصَّرَ أَعْمَارَهَا، وَلَمْ تَرْبَحْ تُجَّارُهَا، وَلَمْ تُغْزِرْ أَنْهَارُهَا، وَلَمْ تُزَكَّ ثِمَارُهَا، وَسَلَّطَ عَلَيْهَا شِرَارَهَا، وَحَبَسَ عَلَيْهَا أَمْطَارَهَا.»
(هنگامی که خداوند بر قومی غضب کند ولی عذاب نابودکننده بر آنان نازل نسازد، قیمتها را گران و عمرها را کوتاه میکند، تجارشان سود نمیبرند، نهرهایشان کمآب و میوههایشان بیثمر میشود، اشرارشان بر آنان مسلط میشوند و باران حبس میگردد.)
در حدیث دیگری از امام باقر (علیهالسلام) آمده است:
«إِذَا ظَهَرَ الزِّنَا مِنْ بَعْدِي كَثُرَ مَوْتُ الْفَجْأَةِ، وَإِذَا طُفِّفَ الْمِكْيَالُ وَالْمِيزَانُ أَخَذَهُمُ اللَّهُ بِالسِّنينَ وَالنَّقْصِ، وَإِذَا مَنَعُوا الزَّكَاةَ مَنَعَتِ الْأَرْضُ بَرَكَتَهَا مِنَ الزَّرْعِ وَالثِّمَارِ وَالْمَعَادِنِ كُلِّهَا.»
(هنگامی که زنا در میان مردم آشکار گردد، مرگهای ناگهانی فراوان میشود. زمانی که کمفروشی کنند، خداوند خشکسالی و کمبود را بر آنان فرود میآورد. اگر زکات را نپردازند، زمین برکات خود را از زراعت، میوه و معادن بازمیدارد.)
خداوند در قرآن کریم میفرماید:
«فَكُلًّا أَخَذْنَا بِذَنبِهِۦۖ فَمِنْهُم مَّنْ أَرْسَلْنَا عَلَيْهِ حَاصِبًۭا وَمِنْهُم مَّنْ أَخَذَتْهُ ٱلصَّيْحَةُ وَمِنْهُم مَّنْ خَسَفْنَا بِهِ ٱلْأَرْضَ وَمِنْهُم مَّنْ أَغْرَقْنَا ۚ وَمَا كَانَ ٱللَّهُ لِيَظْلِمَهُمْ وَلَـٰكِن كَانُوٓا۟ أَنفُسَهُمْ يَظْلِمُونَ.»
(عنکبوت: ۴۰)
پس همه را به گناهانشان گرفتیم. بر برخی از آنان طوفانی سخت فرستادیم، برخی را فریاد مرگبار گرفت، برخی را به زمین فرو بردیم و برخی را غرق کردیم. خداوند به آنان ظلم نکرد، بلکه خودشان به خویشتن ظلم کردند.
امام صادق (علیهالسلام) از پیامبر اکرم (صلیاللهعلیهوآله) نقل میکند که فرمود:
«إِنَّ عَظِيمَ الْبَلَاءِ يُكَافَأُ بِعَظِيمِ الْجَزَاءِ، وَإِذَا أَحَبَّ اللَّهُ عَبْدًا ابْتَلَاهُ بِعَظِيمِ الْبَلَاءِ؛ فَمَنْ رَضِيَ فَلَهُ الرِّضَا عِنْدَ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ، وَمَنْ سَخِطَ فَلَهُ السَّخَطُ.»
(ابن بابویه، ۱۳۷۲ش: ج ۱، ص ۱۸؛ دیلمی، ۱۴۱۲ق: ج ۱، ص ۳)
به سبب بلای بزرگ، پاداش بزرگ داده میشود. هنگامی که خداوند بندهای را دوست بدارد، او را به بلای بزرگ گرفتار میکند. هرکس راضی باشد، خشنودی خداوند در پی دارد و هرکس خشمگین شود، به خشم خداوند گرفتار میشود.
