سؤال:
در سوره بقره، آیه ۲۹ گفته شده است: «اول زمین را آفریدیم، سپس آسمان را» و در سوره نازعات، آیات ۲۷ تا ۳۰ بیان شده است: «اول آسمان را آفریدیم، سپس زمین را». در پایان، به طنز گفته شده است: «از خدا دیگر انتظار نداشتیم». لطفاً این دو سوره را توضیح دهید. آیا این دو آیه را میتوان در کنار هم جمع کرد؟
جواب:
آیه ۲۹ سوره بقره میفرماید:
هُوَ ٱلَّذِی خَلَقَ لَكُم مَّا فِی ٱلْأَرْضِ جَمِيعًا ثُمَّ ٱسْتَوَىٰۤ إِلَى ٱلسَّمَآءِ فَسَوَّىٰهُنَّ سَبْعَ سَمَـٰوَٰتٍۚ وَهُوَ بِكُلِّ شَیْءٍ عَلِيمٌ
ترجمه:
او کسی است که تمام آنچه را در زمین است برای شما خلق کرد، سپس به آسمان پرداخت و آن را به هفت آسمان منظم ساخت، و او به هر چیزی داناست.
در این آیه سخن از خلقت اولیه نیست، بلکه بحث مدیریت و برنامهریزی برای آسمان مطرح شده است.
در سوره نازعات نیز همین موضوع بیان شده است:
رَفَعَ سَمْكَهَا فَسَوَّاهَا وَأَغْطَشَ لَيْلَهَا وَأَخْرَجَ ضُحَاهَا وَٱلْأَرْضَ بَعْدَ ذَٰلِكَ دَحَاهَا أَخْرَجَ مِنْهَا مَاءَهَا وَمَرْعَاهَا وَٱلْجِبَالَ أَرْسَاهَا
ترجمه:
خداوند سقف آسمان را برافراشت و آن را منظم ساخت،
شب آن را تیره و روزش را آشکار کرد،
و زمین را پس از آن گسترانید،
و از آن، آب و چراگاهش را بیرون آورد،
و کوهها را لنگر آن قرار داد.
نتیجه:
۱. خداوند ابتدا آسمان را خلق کرد و سپس زمین را.
۲. سپس آسمان را برنامهریزی و مدیریت کرد.
۳. پس از آن، زمین را آماده و گسترده ساخت.
بنابراین، هیچ تناقضی در این آیات وجود ندارد، بلکه هرکدام به مراحل مختلفی از خلقت و تدبیر الهی اشاره دارند.
اما دشمنان، نه علم دارند و نه صداقت، بلکه از ناآگاهی مردم نسبت به زبان عربی سوءاستفاده میکنند و چنین شبهاتی را مطرح میکنند.
