استخاره و انواع آن

سوال:

استخاره چیست؟ اصولا در زندگی اهل‌بیت (علیهم‌السلام) چه جایگاهی داشته و آیا خود حضرات معصومین (علیهم‌السلام) در این رابطه به چه شکل رفتار می‌کردند؟
جواب:
استخاره یعنی طلب خیر کردن یعنی از خداوند طلب می‌کنم که خیر من را به من بنمایاند.
در روایات، استخاره اشکال مختلفی دارد

به عنوان مثال:
۱- استخاره‌ای به این شکل که اول دعایی را می‌خوانند بعد از خانه خارج می‌شوند و به اولین نفری که رسیدند از او می‌پرسند که من می‌خواهم فلان کار را انجام بدهم نظر شما چیست؟ و هر چه او گفت انجام می‌دهند. اگر نظرش موافق بود انجام و الا ترک می‌نمایند.
۲- امام صادق ع فرمود: مومن برای هر کاری استخاره می‌کند

راوی میپرسد: چگونه؟

حضرت فرمود: اگر کار معمولی است اول ده مرتبه میگوید استخیر الله برحمته و اگر کار مهمی است ۱۰۰ مرتبه و در بعضی روایات همین اعداد ۷ و ۷۰ آمده. البته معلوم است که این نوع استخاره در واقع نوعی دعاست و شرایط خاصی لازم ندارد.
۳_ استخاره ذات الرقاع که نماز می‌خوانند و کاغذ‌هایی را می‌نویسند و زیر سجاده می‌گذارند و بعد یکی یکی بر می‌دارند و طبق نتیجه عمل می‌کنند.
۴- استخاره با قرآن که از همه بیشتر مردم این نوع را می‌شناسند که این نوع استخاره آشنایی با عربی و علوم قرآنی لازم دارد؛ و با تحقیق مختصری که من انجام دادم ۹ شکل استخاره در روایات آمده است.
نکته‌ی مهم آنست که در غیر از یکی از این ۹ قسم در اقسام دیگر شرایط استخاره باید رعایت شود.

شرایط استخاره:
۱- چیزی که در مورد آن حکم واجب یا حرام در شرع آمده، دیگر جای استخاره ندارد. پس اگر کسی برای انجام کاری که حرام است استخاره کند اعتبار ندارد و بالعکس برای ترک واجب استخاره باطل است.
۲- در موردی که عقل به خودی خود لزوم کاری یا ترک کاری را می‌فهمد دیگر استخاره معنی ندارد.
۳ – قبل از استخاره باید مشورت کرد.
۴- باید از اهل فن پرسید؛ مثلا در خرید خودرو باید خودرو را به کارشناس فنی نشان بدهند و استخاره به تنهایی کافی نیست.
۵ – اگر انسان خودش بلد نیست استخاره بگیرد باید به دیگری وکالت بدهد تا برایش استخاره بگیرد.

استخاره با رعایت شرایط یعنی از خداوند می‌پرسم تا تکلیفم روشن شود؛ و اهل‌بیت (علیهم‌السلام) تمام انواع استخاره‌ها را انجام می‌دادند؛ اتفاقاً در صحیفه‌ی سجادیه دعای استخاره از امام سجاد (علیه‌السلام) وارد شده، و خوب است اگر کسی می‌خواهد به یک روحانی بگوید تا برایش استخاره بگیرد، اول این دعای استخاره را بخواند.

این نکته را هم یادآور می‌شوم که در بعضی از امور، انسان از ابتدا می‌داند که این مسئله به گونه ایست که هیچ کس نمی‌تواند او را راهنمایی کند جز خداوند؛ فلذا از ابتدا استخاره می‌کند و در این صورت استخاره صحیح است.