روایاتی داریم درباره اینکه خداوند متعال، بعد از آفرینش حضرت آدم (علیهالسلام)، سههزار سال صبر کرد و سپس در او روح دمید.
سؤال بنده اینجاست:
۱. علت این صبرِ خداوند چه بود؟
۲. آیا این سالها، سالهای دنیایی بود؟
پاسخ :
از ظاهرِ روایات چنین فهمیده میشود که خداوند ابتدا گلِ بدنِ حضرت آدم (علیهالسلام) را خلق نمود و سپس آن را رها کرد تا خشک گردد.
خداوند در سورهٔ «الرحمن»، آیهٔ ۱۴ میفرماید:
«خَلَقَ الإِنسَانَ مِن صَلْصَالٍ كَالْفَخَّارِ»
یعنی: انسان را از گِلِ خشکشدهای مانند سفال آفریدیم.
پس خداوند در این آیه و اهلبیت (علیهمالسلام) در روایات اشاره کردهاند که ابتدا گلِ آدم خلق و ساخته شد، سپس مانند سفالی خشک گردید و بعد در آن نفخِ روح شد.
علامه حسنزاده در کتاب هزار و یک کلمه میفرماید:
صاعقه یکی از راههای نفخِ روح است که گاهی سببِ احیای گلِ خشک در بعضی صور میشود…
و از روایات چنین فهمیده میشود که نفخِ روح به شکلِ «فوت کردن» نیست، بلکه هر امری که باعث ایجادِ روح شود، نفخ محسوب میشود؛ چنانکه کودک در رحمِ مادر نفخِ روح میشود، در حالیکه کسی در او نمیدمد، بلکه روح به او اضافه میگردد، و این همان نفخِ روح است.
اما اینکه آیا این سههزار سال دنیایی است یا آخرتی، از ظاهرِ روایاتی که دربارهٔ ظاهرِ خلقتِ آدم است، فهمیده میشود که این زمان دنیایی است.
حال به این آیه توجه کنید:
سورهٔ «مؤمنون»
وَلَقَدْ خَلَقْنَا الإِنسَانَ مِن سُلَالَةٍ مِّن طِينٍ (۱۲)
و ما انسان را از عصارهای از گِل آفریدیم.
در این آیه، خداوند بهطورِ مطلق از انسان و خلقتِ او سخن گفته است و دیگر سخنی از گلِ خشک و سفالمانند نیست؛ بلکه از «عصارهای از گِل» یاد کرده است، یعنی خداوند از گِل، عصارهای گرفته و از آن انسان را خلق کرده است.
اما چگونه؟
وقتی به چرخهٔ غذاییِ انسان مینگریم، درمییابیم که انسان از خاک خلق شده، اما نه بهصورتِ مستقیم؛ بلکه در مراحلِ مختلف، خاک به گیاه و حیوان تبدیل میشود، و هر یک از آنها غذای انسان میگردد. اما خودِ گیاه یا گوشتِ حیوان، بدنِ انسان را نمیسازد؛ بلکه عصارهای از آن در ساختِ بافتهای بدنِ انسان دخیل است. پس انسان از عصارهٔ خاک خلق شده است.
اما در آیهٔ قبل اشاره دارد که آدم از گِلِ خشک مانندِ سفال خلق شده است، پس معلوم میشود نخستین بشر روی زمین، خلقتش با نوعِ بشرِ کنونی فرق دارد.
