پرسش:
آیا روایاتی مانند این روایت که امیرالمؤمنین (علیهالسلام) چادر حضرت فاطمه زهرا (سلاماللهعلیها) را نزد شمعون یهودی به گرو گذاشتند تا مقداری گندم بگیرند و پس از آن، شمعون با گریه و اظهار توبه مسلمان شد زیرا نور چادر حضرت به آسمان میرفت، صحت دارد؟ و آیا نمیتوان گفت این اقدام برای مسلمان کردن یهودی صورت گرفته است؟
پاسخ:
این روایت سند محکمی ندارد و از نظر مضمونی نیز اعتبار قابلتوجهی ندارد. با اندکی دقت میتوان دریافت که این روایت ساختهی یهودیان است که به آن اسرائیلیات میگویند.
ظاهر این روایت به یک معجزه یعنی نور چادر حضرت زهرا (سلاماللهعلیها) و مسلمان شدن یک یهودی اشاره دارد، اما در باطن، نکاتی وجود دارد که به وضوح ساختگی بودن آن را نشان میدهد:
- فقر شدید امیرالمؤمنین (علیهالسلام):
مطابق این روایت، ایشان در تأمین مایحتاج اولیه زندگی خود دچار مشکل بودهاند. - گرو گذاشتن چادر حضرت زهرا (سلاماللهعلیها):
روایت مدعی است که امیرالمؤمنین (علیهالسلام) به دلیل نداشتن چیزی برای گرو گذاشتن، مجبور به گرو گذاشتن چادر همسر خود نزد یک نامحرم شده است. - قرض گرفتن از یهودیان:
این روایت اشاره میکند که مسلمانان چنان فقیر بودهاند که جز یهودیان کسی برای قرض دادن به امیرالمؤمنین (علیهالسلام) وجود نداشته است. - نقش یهودیان:
در این روایت، یهودیان نهتنها به مسلمانان کمک مالی میکنند، بلکه روزی همان یهودیان به دست مسلمانان کشته میشوند. - مشکلات رهبران اسلام:
روایت به گونهای القا میکند که حتی رهبران بزرگ اسلام نیز در تأمین غذا و مایحتاج خود دچار مشکل بوده و یهودیان ثروتمندتر از مسلمانان بودهاند؛ بنابراین حمله به قلعهها و قبایل یهودیان ممکن است با انگیزه تأمین غذا و منابع مالی انجام شده باشد.
تحلیل تاریخی و منطقی:
در متون تاریخی موثق، شواهدی بر چنین روایتهای ساختگی وجود ندارد. توجه کنید که رسول خدا (ص) همواره در مواجهه با یهودیان مواضع مشخصی داشتند. به موارد زیر توجه کنید:
- در جنگ احد، عدهای یهودی همراه لشکر اسلام حرکت کردند تا در جنگ کمک کنند. زمانی که پیامبر (ص) از لشکر خود سان دیدند و متوجه حضور یهودیان شدند، فرمودند: «آیا شما مسلمان شدهاید که همراه ما به جنگ میآیید؟» آنها پاسخ دادند که نه. پیامبر فرمودند: «برگردید، ما به کمک شما نیاز نداریم.» حتی با وجود اصرار مسلمانان که تعداد کمی داشتند، پیامبر تأکید کردند که «من از کفار کمک نمیگیرم.»
- رسول خدا (ص) فرمودند: «به یهودیان سلام نکنید و اگر آنها سلام کردند، تنها در پاسخ بگویید: عَلَیْکَ.»
- پیامبر (ص) فرمودند: «امت من از دست یهود چه آزارها و اذیتها که نمیبینند.»
تناقضات موجود در روایت:
حال این پرسش مطرح میشود: آیا پیامبر (ص) و امیرالمؤمنین (علیهالسلام) که هنگام جنگ حاضر نبودند از یهودیان کمک بگیرند، برای گرسنگی به سراغ یهودیانی میرفتند که بارها اجداد پیامبر (ص) و امیرالمؤمنین (علیهالسلام) را ترور کرده و در بسیاری از جنگها علیه اسلام نقش داشتند؟
روایات ساختگی مشابه:
این روایت تنها نمونهای از دستساختههای اسرائیلیات است. نمونههای دیگری نیز وجود دارد:
- داستان انار:
حضرت زهرا (سلاماللهعلیها) بیمار بودند و از امیرالمؤمنین (علیهالسلام) انار خواستند. ایشان از یک یهودی انار قرض گرفتند. - لباس عروسی:
حضرت زهرا (سلاماللهعلیها) به مجلس عروسی یهودیان دعوت شدند اما لباس مناسبی نداشتند؛ بنابراین جبرئیل (علیهالسلام) لباسی از بهشت برای ایشان آورد. - گرو گذاشتن پارچه:
روایتی دیگر ادعا میکند که امیرالمؤمنین (علیهالسلام) پول نداشتند و پارچهای را نزد یهودی به گرو گذاشتند تا قرض بگیرند.
این نوع روایتها به دلیل تناقض آشکار با سیره و رفتار اهل بیت (علیهمالسلام) و اصول اسلامی فاقد اعتبار است و بیشتر به هدف تحریف تاریخ و تضعیف شخصیت رهبران اسلام مطرح شده است.
